تاریخچه فلوت دیتزا

تاریخچه فلوت دیتزا

فلوت دیزی یا دیتزا یکی از اصلی‌ترین آلات موسیقی چینی است و به طور گسترده در بسیاری از ژانرهای موسیقی قومی چین، اپرای چینی و ارکستر مدرن چینی استفاده می شود. به صورت کلی دیتزا در میان مردم چین رایج است و ساخت و حمل آن آسان است. کلمه Dizi معمولترین نوع نوشتاری نام این ساز است که احتمالا از ترجمه نام اصلی آمده است. این ساز در کشور چین به صورت “دیتسا” یا “دیتزا“خوانده می شود و در زبان انگلیسی به صورت Dizi نوشته می شود.

اغلب دیتزا ها از بامبو ساخته شده می شوند به همین دلیل به فلوت چینی دیتزا، فلوت بامبو (China Bambo Flute) نیز می گویند . دیتزاهای شمال چین از بامبو بنفش یا ارغوانی ساخته می شوند. در حالی که دیتزا های Suzhou و Hangzhou از بامبو سفید ساخته می شوند. دیتزا هایی که در مناطق جنوب چین مانند Chaozhou تولید می شوند اغلب از بامبو بسیار باریک، سبک، با رنگ روشن و با صدای آرام تر ساخته می شود.

اگر چه بامبو ماده مشترک در ساخت فلوت چینی است اما این ساز را از مواد دیگری از جمله چوب و یا حتی از سنگ نیز می سازند. Jade dizi (جید، نوعی سنگ سبز است)در میان کلکسیونر هایی که به زیبایی علاقه مند هستند و همچنین در میان نوازندگان حرفه ای که به دنبال سازهایی با کیفیت بالا و زیبا هستند، مورد استفاده است. با این حال، بامبو بهترین ماده برای ساخت فلوت دیتزا است.

داستان های  بسیاری در مورد سرمنشا فلوت دیتزا وجود دارد. افسانه ها نشان می دهند که روی کار آمدن امپراطوری ” زرد ” باعث به وجود آمدن دیتزا شده است زیرا آنها تصمیم به ساخت ساز از بامبو داشتند. بعضی دیگر معتقدند که دیتزا در طول امپراطوری سلسله ” هان ” (۲۰۶ پیش از میلاد) وارد چین شده است.

به تازگی باستان شناسان شواهدی را آورده اند که نشان می دهد فلوت های Transvers از بیش از ۹۰۰۰ سال پیش در چین حضور داشته اند. قطعات فلوت های استخوانی این دوره در دسترس هستند و به شکل قابل توجهی با نسخه های مدرن امروزی از نظر قرارگیری سوراخ ها و غیره تشابه دارند. در منطقه Jiahu واقع در استان مرکزی استان هنان چین فلوت هایی با قدمت بیش از ۷۰۰۰ سال قبل از میلاد کشف شده است که می تواند نشان دهنده اولین ابزارهای موسیقی باشد که تا کنون یافت شده است. بر این فلوت ها پنج تا هشت سوراخ حک شده و قادر به تولید صداهای متنوع از یک تا سه اکتاو هستند. قدمت فلوت دیتزا که امروزه می‌شناسیم تقریبا به قرن پنجم پیش از میلاد می رسد. اگر چه فلوت های Transvers مشابهی در اواسط قرن ۹ پیش از میلاد وجود داشته است. نمونه هایی از دیزی بامبو که به قرن بیستم پیش از میلاد می رسند وجود دارد. این فلوت ها ویژگی های مشترک دیگر فلوت های ساده فرهنگ های دیگر در سراسر جهان را دارند و همانند فلوت نی دمشی که در نقاشی های مصری و نقاشی های سنگی هستند. در واقع، اخیرا کشف های باستان شناسی در آفریقا نشان می دهد که تاریخچه چنین فلوت هایی در تاریخ بشر بسیار قدمت دارد.

اصلاحات امروزی دیتزا


فلوت چینی
از یک قطعه بامبو ساخته می شود. واضح است که کوک دقیق در چنین شرایطی بسیار سخت است و این موضوع باعث مشکل عدم کوک واحد در اجراهای گروهی و ارکستر ها می شده است. در دهه ۱۹۲۰ نوازنده معروف فلوت دیتزا “ژنگ جینوئن” این ساز را به دو قسمت کوتاه تبدیل کرد و یک اتصال مسی به دو سر ساز اضافه کرد. با این کار نوازنده می تواند در همان گام برای کوک دقیق تر طول لوله را کوتاه یا بلند کند.

از دیگر تغییراتی که “ژنگ جینوئن” روی فلوت دیتزا ایجاد کرد، تغییر فاصله سوراخ ها جهت تغییر نت های ساز بود. تمام بامبو فلوت های سنتی سوراخ های یکسان داشتند.
در دهه ۱۹۳۰، یک نسخه کروماتیک از فلوت دیتزا با ۱۱ سوراخ ساخته شد که در همان محدوده فلوت کلید دار قرار داشت. به هر حال سوراخ های اضافه باعث عدم استفاده موثر از پرده Di mo ساز و در نهایت دور شدن از جنس صدای سنتی فلوت دیتزا شد.

سبک های نوازندگی فلوت دیتزا

سبک های مدرن فلوت دیتزا در شمال و جنوب کشور چین متفاوت است. تزئین ملودی، تکنیک و گستره صدایی ویژگی های متمایز روش های نوازندگی در چین هستند.
در مدارس شمالی (Beipai) فلوت دیتزا دارای گامی بالاتر و ساز فلوت کوتاه تر است. به این فلوت که از خوانواده دیتزا است  Bangdi می گویند. این فلوت در اپراهای معروف چینی Kungu و bangzi و همچنین ژانرهای محلی Errande استفاده می شوند. در شمال چین معمولا فلوت دیتزا را سریع تر و به صورت ریتمیک می نوازند و از تکنیک های گلیساندو، ترمولو و فلوتر استفاده می کنند.

در مدارس جنوبی (Nanpai) گستره صدای فلوت ها بم و طولشان بیشتر است. سازهایی که در گام های D و E و C هستند با نام Qudi شناخته می شنود که خوانواده بم فلوت های دیتزا هستند. این ساز در اپرای چینی Kunk مورد استفاده قرار می گیرد. فلوت کودی در موسیقی سنتی Jiangnan sizhu بسیار مورد استفاده قرار می گیرد. این موسیقی دارای لحنی آرام و صدای گرم تری دارد. گزش های ملودیک، ویبره های ارام و آپوچیاتورا از جمله ویژگی های تکنیکی دیگر موسیقی جنوب چین است.

دیدگاه بگذارید